Vrijwilligers Korps Curaçao

Historie
(toespraak van de commandant van het weerkorps VKC bij de intrede van dit korps in de kazerne Suffisant op 24-9-1988).

Excellenties dames en heren,

Op deze voor het Weerkorps Vrijwilligers Korps Curacao historisch dag wil ik het volgende onder uw aandacht brengen: Het Vrijwilligers Korps Curacao wers op 23 Juni 1929 opgericht door wijlen de heer Carlos Nicolaas Winkel die dit lofwaardig initiatief nam in verband met de overrompeling van Willemstad door de Venezolaanse opstandeling Rafael Simon Urbina.
Het Vrijwilligers Korps bestaat dus als organisatie al negen en vijftig jaar, weliswaar met een vrij lange rust periode tot het jaar 1961, toen het weer gereactiveerd werd en tot de dag van heden springlevend is gebleven door de grote motivatie en enthousiasme van de leden.
Bij het begin van de 2de wereldoorlog werden de leden van het Vrijwilligers Korps gemilitairiseerd en gemobiliseerd en hebben samen met mariniers, leden van de toemalige Schutterij en andere dienstplichtingen de Kazerne Suffisant bewoond.
Met Vrijwilligerskorps wordt in zijn algemeenheid bedoeld een legale vereniging van vrijwilligers, die in georganiseerd verband geuniformeerd of als zodanig herkenbaar, doelstellingen nastreven die gericht zijn op het verlenen van diensten aan de gemeenschap om niet. Er moet direct al een onderscheid worden gemaakt tussen korpsen (verenigingen) die als doelstelling hebben het verlenen van bijstand aan overheidsorganen in de handhaving van de openbare rust en orde waarbij van (eigen) wapens gebruik kan worden gemaakt, aan te duiden met weerkorps en korpsen die hulp verlenen aan de gemeenschap in de ruimte zijn, aan te duiden met vrijwilligerskorpsen.
Een voorbeeld van een weerkorps in het V.K.C. Voorbeelden van vrijwilligerskorpsen zijn Rode Kruis en colonnes en dergelijke verenigingen, waarop verder niet wordt ingegaan. ?Weerkorps?
is een in de wet omschreven begrip.
Weerkorpsen bestaan (bestonden) ook in Nederland. Het voorbeeld op de Nederlandse Antillen is het Vrijwilligerskorps Curacao dat in zijn ruim 59 jarig bestaan zijn goede diensten heeft bewezen en van groot nut is gebleken. Ook op de Nederlandse Antillen zijn bij landsverorderingen en besluiten regels betreffende weerkorpsen gesteld. De omschrijving van het begrip weerkorps is vastgesteld in de landsverordening 6 februari 1965 nr.22 en is overgenomen uit de Nederlandse wet op de weerkorpsen van 1936: ?Weerkorps is iedere organisatie van particulieren, welke gericht is op of voorbereidt tot het in onderling verband verrichten van of deelnemen aan hetgeen tot de taak behoort van krijgsmacht of politie in de handhaving van de uit- of inwendige veiligheid en van de openbare orde en rust?.
De taakomschrijving is ruim gesteld.
Uit het geografische gegeven van de Nederlandse Antillen volgt dat weerkorpsen eilandelijk moeten worden georganiseerd en slechts op het eigen eiland (entiteit) optreden onder de verantwoordelijkheid van het civiele bestuur i.c. de gezaghebber.
Alleen de toestemming tot het oprichten van een weerkorps bij de wet zou aan het landsbestuur i.c. de Minister van Algemene Zaken moeten worden voorbehouden.
In diverse landsbesluiten zijn regelingen getroffen t.a.v. doelstellingen, inzet, oefening, uniformering etc. Opvallend is dat de controle over weerkorpsen en de toestemming tot inzet zowel buiten als op het eigen eiland is opgedragen aan de Minister van Algemene Zaken. Het zou voor de hand liggen dat de bevoegdheid tot de inzet op het eigen eiland een verantwoordelijkheid is van het eigen eilandsbestuur i.c. de gezaghebber en dat over de inzet buiten het eigen eilandgebied de landsregering i.c. de Minister van Algemene Zaken beslist.
Enige algemene kenmerken (vereisten) van een weerkorps zijn:

legaliteit, bij de wet toegestaan;
het vrijwilligers karakter, leden treden toe op vrijwillige basis;
betrouwbaar instrument, gecontroleerd en onder het civiel gezag gesteld;
deugdelijk geoefend zodat een eventuele inzet verantwoord is;
bekwame leiding van deskundige mensen.

De leiding van een weerkorps moet bij voorkeur berusten bij mensen die in militair verband een leidinggevende functie hebben vervuid zoals b.v. oud-officieren of reserve- officieren. De leden van een weerkorps behoeven niet perse een militaire training achter de rug te hebben om te worden toegelaten, alhoewel zulks een aanbeveling kan zijn.
Een continu oefenprogramma kan een goede training zeker bewerkstelligen, dat bewijst de praktijk. Overheidssteun (land en/of eiland) is echter een onmisbare voorwaarde.
Een weerkorps moet kunnen beschikken over een eigen korpsgebouw bij voorkeur in permanent gebruik voor samenkomsten, oefeningen, opslag van (wapens) uitrusting en mogelijkheid van beveiligde parkeer ruimten voor eigen voertuigen. Financiele steun in de vorm van subsidie moet worden gegeven, teneinde de benodigde uitrusting te kunnen aanschaffen en de exploitatie te kunnen bekostigen.
De tijd is voorbij dat, zoals vroeger bij het V.K.C., de leden contibutie moesten betalen om in eigen vrije tijd te mogen oefenen.
Op zijn minst zou op bescheiden schaal presentie - geld op zijn plaats zijn en bij inzet een redelijke vergoeding. Afgezien van bekwaam eigen kader is hulp van buiten nuttig in in de vorm van instructeurs van het korps mariniers.
Ook thans is permanent een onderofficier van het korps mariniers als instructeur voor het Vrijwilligers Korps Curacao aangewezen, die overigens in eigen tijd op Vrijwillige basis dit werk verricht. De diensten die een weerkorps kan verrichten zijn sterk afhankelijk van de lokale omstandigheden, wensen en mogelijkheden en zouden per eiland kunnen verschillen. Globaal en ter illustratie, op grond van de ervaring van het V.K.C., zijn de vlgende diensten denkbaar, waarbij moet worden opgemerkt dat aan het Vrijwilligers Korps Curacao meer gevraagd wordt dan het kan of ingevolge de regelingen mag leveren.

Bijstand aan de politie in geval van grootscheepse manifestaties, waarbij altijd een tekort aan politie-personeel bestaat , in de vorm van begeleiding, afzetting en assistentie en bescherming van de burgerij en hun bezittingen;
Zelfstandig of in samenwerking met de politie optreden in het kader van Riot-bestrijding, waarvoor speciale training en uitrusting noodzakelijk is;
Bewaking van belangrijke civiele objecten zoals water / energie bedrijven e.d. indien de omstandigheden daartoe noodzaken.
Inzet bij calamitieten zoals grote branden en natuurrampen voor bijstand aan de bevolking en de brandweer.
Surveillance bij verkiezingscampagnes alsmede bewaking van stembureaux.
Bijdragen aan het ceremonieel o.a. bij de opening van de staten en bezoeken van staatshoofden.

Tenzijde zij gewezen op het sociale karakter van zo'n korps.
Het voorziet kennelijk in een behoefte met elkaar goede prestaties te leveren die alom gewaardeerd worden en waarvan een positieve werking uitgaat op het gebied van saamhorigheid en reputatie.
Voor Curacao voorziet een weerkorps in een grotere mate van interne veiligheid.
Bovendien moet het reservoir van potentiele vrijwilligers voldoende groot worden geacht om een weerkorps van enige betekenis op te zetten. Op Curacao zijn grotere detachementen van K.P.N.A. en Korps Mariniers aanwezig, waardoor assistentie aan zo?n weerkorps mogelijk is.
Faciliteiten om te oefenen zijn aanwezig of kunnen worden gecreeerd.
Het maatschappelijk leven op Curacao vraagt om een betrouwbaar weerkorps dat in voorkomende gevallen of zelfstandig of ter assistentie van de politie kan worden ingezet.
Nog afgezien van de vraag of de eilanden Saba en St. Eustatius behoefte bestaan aan een weerkorps, lijkt dit geen haalbare zaak in verband met het ontbreken van faciliteiten en gering reservoir van potentiele leden.

Voor eilanden Sint Maarten en Bonaire met bevolkingsaantallen die een bescheiden omgang van een weerkorps mogelijk maken, ligt de zaak wat moeilijker.
De koninklijke Marine is op deze eilanden niet aanwezig en het KPNA heeft bescheiden detachementen op deze eilanden. Of een weerkorps op deze eilanden levensvatbaar is, zal moeten worden bezien.
Indien dit voor de bovenwindse Eilanden het gevan zou zijn, kan een weerkorps de drie eilanden bestrijken.
Het is te overwegen op de kleinere eilanden eerst te starten met een vrijwilligerskorps, dat bij gebleken geschiktheid het karakter van een weerkorps zou kunnen verwerven. Samenvattend zij gesteld dat weerkorpsen en/ of vrijwilligerskorpsen nuttige diensten kunnen verrichten op alle eilanden van de Nederlandse Antillen.
Weerkorpsen leveren een wezenlijke bijdrage aan de interne veiligheid en zijn de minst kostbare vorm van een veiligheidsvoorziening.
Tenslotte zijn weerkorpsen in iedere denkbare constructie van staatkundige aard en defensie - organisatie inpasbaar en nuttig.

Door het rijpingsproces in de loop der jaren en de veranderende normen in onze gemeenschap wil ik hierbij de regering van de Nederlandse Antillen in overweging geven om het weerkorps ?Vrijwilligers Korps Curacao ? een meer formelen status te willen geven door het een volkomen Publiekrechtelijke organisatie te maken, waardoor er een hechtere basis gecreerd wordt om het voortbestaan van het Vrijwilligers Korps Curacao te verzekeren voor de toekomst.
Met de intrede in een officiele Militaire Kazerne is reeds de eerste stap gezet.
Tot besluit wil ik mijn dank uitspreken aan het Ministerie van Defensie, van het Koninklijk, de Regering van de Nederlandse Antillen, de Koninklijke Marine en heel in het bijzonder aan de Commandant van het Detachement Suffisant, de Majoor der Mariniers van de Huisdonk doe alle Medewerking heeft verleend gedurende de restauratie van de aan het Vrijwilligers Korps Curacao in gebruik gegeven gebouwen.

Tevens gaat mijn dank uit naar commerciele instellingen en bedrijven alsook naar al diegenen die op de een of andere wijze hebben bijgedragen om deze gedenkwaardige dag te realiseren;